Aan alle leden van onze Opstandingskerk,

Tegen het einde van deze oktobermaand kijken we terug op enkele zondagen zónder kerkdiensten in onze Opstandingskerk. Onze kerkenraad nam dit besluit naar aanleiding van het advies van de landelijke kerk. Onze keuze werd opgemerkt door Radio Ridderkerk, ik werd uitgenodigd om dit besluit toe te lichten. Op zaterdagochtend 17 oktober had ik een kort gesprek op de radio. Een clip uit dit gesprek staat ook op onze website. Enkele regels uit mijn antwoord wil ik in deze nieuwsbrief met u delen.

Begin oktober ontving ik het magazine Woord & Dienst met het actuele thema: Corona. Twee artikelen uit het blad gaven mij te denken. Het ene artikel is van de hand van hoogleraar praktische theologie en liturgiewetenschap Marcel Barnard, het andere is van kerkjurist Klaas-Willem de Jong. Maar het belangrijkste is natuurlijk onze eigen situatie.

Onze zondagmorgendiensten kennen circa honderd vaste bezoekers. De gemiddelde leeftijd is wel vrij hoog: een-derde is 80+. Toen wij dit voorjaar de kerkdeuren moesten sluiten, onderhielden we onderlinge contacten per telefoon en met de nieuwsbrieven. In de maand mei werkten we aan een goed gebruiksplan en werden ook in de kerk maatregelen genomen (aanmelding, hygiëne, ventilatie) om ongeveer honderd kerkgangers verantwoord te kunnen ontvangen. In de maand juni kon de kerk op zondag opengesteld worden voor 30 bezoekers. In die situatie zouden we veel van onze oudere kerkgangers letterlijk en figuurlijk buiten sluiten. Vanaf juli mochten we met honderd mensen samenkomen. Dit was voor ons het moment om weer diensten te gaan houden in de Opstandingskerk. Helaas kwam begin oktober het advies van de overheid om het aantal bezoekers in binnenruimten opnieuw terug te brengen tot dertig.

Het voelt inderdaad vreemd om op basis van dit advies onze kerk weer te sluiten. Want er ligt toch een goed gebruiksplan en er wordt tijdens onze diensten ook niet gezongen (een kennelijke bron van besmetting). Enkele kerkelijke gemeenten met grote gebouwen kwamen in het nieuws, omdat daar per zondag honderden bezoekers kwamen en er ook werd gezongen. De suggestie werd gewekt dat de kerkdiensten oorzaak waren van uitbraken van het virus. Gelukkig kon dat niet worden bevestigd. En welke kerkenraad wil nu het risico nemen mee te werken aan de verspreiding van het gevreesde virus? Met ons besluit om met ingang van zondag 11 oktober geen kerkdienst te houden volgden we in feite dezelfde gedachtengang als in de maand mei.

Kerkordespecialist Klaas-Willem de Jong stelt de vraag, of de overheid wel bevoegd is tot het nemen van maatregelen met betrekking tot kerkdiensten. Deze vraag heeft een principiële en een praktische kant. Aan de ene kant zijn de meeste mensen, ook kerkmensen, wel overtuigd van de zin van de maatregelen. Maar aan de andere kant is er de kerkordelijke opdracht aan elke gemeente om op zon- en feestdagen samen te komen. Van een dergelijke regel kan alleen de opsteller van de kerkorde, de Generale Synode, doen afwijken. Het advies van de synode was om diensten te houden met maximaal 30 kerkgangers, mondkapjes bij verplaatsingen, niet zingen, en geen gesprekjes in de wandelgang. Het zou betekenen dat we het op zondag moeten stellen met een ernstig onvolledige gemeente.

Theoloog Marcel Barnard schrijft een vrij kritisch artikel over deze beperking en gezochte oplossingen. Het punt is dat een onzichtbaar virus verhindert dat wij concreet, lichamelijk, als hele gemeente bijeenkomen. Een live-streamverbinding via het internet is wel goed, maar lost het gemis niet op. Een beeldscherm geeft je geen bemoedigend klopje op de schouder, reikt geen zakdoekje aan om tranen te drogen. Moeten we in voorkomende gevallen maar met minder genoegen nemen? Het zou kunnen leiden tot de gedachte dat de kerk in coronatijd, of op andere momenten, geen aanspraak meer zou kunnen maken op een klassieke manier van handelen. Hij vindt het daarom niet verstandig al te snel met oplossingen te komen, maar pleit ervoor het uit te houden, tot na de epidemie. Maar wanneer is de coronacrisis voorbij?

Van verschillende gemeenteleden die als tuinder werk(t)en hoor ik dat een virus blijft en dat we ermee moeten leren leven. Toch komt er een moment dat strenge maatregelen worden versoepeld. Als kerkenraad denken we na over het kerkelijk leven van de komende maanden. Hoe kunnen we bijvoorbeeld straks het Kerstfeest vieren? Wij houden u van de ontwikkelingen op de hoogte, per nieuwsbrief en via Rijsoord aan ’t Woord.
Momenten van bezinning en vieringen op zondagmorgen vindt u op televisiezender NPO2. Liefhebbers van het tv-programma ‘Hour of Power’ wijzen we op RTL5 (om 8:00 en 9:00 uur). Onze zustergemeenten zenden hun diensten uit via kerkdienstgemist.nl en kerkomroep.nl, denk bijvoorbeeld aan de Christus is Koning Kerk (Slikkerveer) of de Levensbron (Ridderkerk). In de vorige nieuwsbrief verzuimde ik het veelbeluisterde zondagmorgenprogramma van RTV Ridderkerk te noemen. Aanstaande zondag 25 oktober komt de dienst uit de Levensbron te Ridderkerk. Het is een themadienst over eenzaamheid waarin de heer Remy Jacobs zal voorgaan. Remy is werkzaam als geestelijk verzorger in de hospice-zorg en langdurige ouderenzorg in Rotterdam. Ook is hij projectleider bij Samen-010, en projectcoördinator bij de organisatie Meelevende Ondersteuning Ten behoeve van Thuiswonende Ouderen (Motto), waarbij deskundige en betrokken vrijwilligers worden ingezet om met regelmaat op bezoek te gaan bij één of twee ouderen in de wijk om eenzaamheid te verlichten. Begin dit jaar hield hij op verzoek van ons Interkerkelijk Diaconaal Beraad (IDB) een workshop over eenzaamheid, over de wijze waarop wij mensen dit ervaren en hoe we ermee om kunnen gaan. In deze bijzondere dienst wordt de muziek verzorgd door Arie de Korte op piano/orgel, en Theo-Hans Kuijvenhoven op hobo.

Het pastorale bezoekwerk van de predikant en de pastorale medewerkers gaat gewoon door. Het is fijn als u hen kunt ontvangen, maar u kunt ook altijd telefonisch contact met hen opnemen. Wij denken in deze dagen in het bijzonder aan allen die ziek zijn of herstellen, thuis of in het ziekenhuis. Zo verblijft mw. W.M. Tamerius nog in Revalidatiecentrum Laurens locatie Intermezzo Zuid (kamer 418), Motorstraat 110, 3083 AP Rotterdam. Verder ondergaan sommige gemeenteleden een poliklinische behandeling, anderen wachten op een operatie. Wij willen bidden om geduld en om kracht.

Namens de kerkenraad wens ik u allen heel veel sterkte toe
in deze voor ons allen zo onzekere tijd.

ds. Herman Offringa

Het telefoonnummer van de predikant is:
(0180) 39 77 73
(06) 121 25 739